Đề xuất cho người mua trái phiếu ngân hàng được nhà nước bảo đảm như gửi tiết kiệm

Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt nam (VAFI) vừa gửi “Đề xuất các giải pháp tăng cường huy động vốn dài hạn cho nền kinh tế với lãi suất huy động giảm mạnh” tới Thủ tướng Chính phủ, Bộ tài chính và Ngân hàng Nhà nước. Một trong những nội dung đáng chú ý là VAFI kiến nghị xây dựng các loại trái phiếu do các ngân hàng kinh doanh hiệu quả, tình hình tài chính lành mạnh phát hành và được Ngân hàng Nhà nước bảo lãnh thanh toán.

Theo đó, loại trái phiếu này sẽ phải có các đặc tính: 1)luôn hội đủ các điều kiện niêm yết trên sàn HOSE; 2) có tỷ suất lợi nhuận tương đối, tỷ lệ nợ xấu thấp và Ngân hàng Nhà nước cần quy định tỷ lệ, khối lượng phát hành trái phiếu cho nhà đầu tư cá nhân. Tất cả những điều này là để đảm bảo trong mọi tình huống, các nhà băng luôn có đủ khả năng thanh toán lãi và vốn gốc mua trái phiếu cho các nhà đầu tư cá nhân.

Về lý do đưa ra kiến nghị này, VAFI cho biết, từ trước đến nay, hệ thống ngân hàng thương mại luôn dễ dàng huy động tiền gửi ở các kỳ hạn ngắn. Tuy nhiên, công tác thu hút nguồn vốn tiết kiệm ở các kỳ hạn dài lại gặp không ít khó khăn, dù lãi suất cao hơn nhiều. Việc này chủ yếu do nhà đầu tư sợ rủi ro về tỷ giá, lạm phát, biến động kinh tế vĩ mô, thanh khoản thấp và nếu rút tiền trước hạn còn phải chấp nhận mất lãi tiết kiệm.

Mặt khác, nếu các nhà băng huy động vốn dài hạn từ việc phát hành trái phiếu dài hạn, lãi suất cũng rất cao so với huy động tiền gửi ngắn hạn.

Vì những vấn đề kể trên, hệ thống ngân hàng thương mại thường phải sử dụng vốn huy động ngắn hạn để cho vay dài hạn, dẫn đến lãi suất cho vay dài hạn luôn ở mức cao.

“Nếu nhà nước bảo lãnh, VAFI tin rằng sẽ có lượng tiền khổng lồ đầu tư vào trái phiếu ngân hàng, vì người dân hiểu rằng đầu tư vào trái phiếu có mức lãi suất cao hơn tiền gửi ngắn hạn, trái phiếu niêm yết có tình thanh khoản cao và lại được nhà nước bảo lãnh thanh toán”, Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam nhấn mạnh.

Ngoài ra, văn bản cũng đề cập đến việc cần tạo lập khung pháp lý gần như tuyệt đối an toàn cho nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường trái phiếu. Trong đó, bên cạnh các loại trái phiếu an toàn dành riêng cho nhóm ngân hàng, cần xây dựng thêm một số loại trái phiếu luôn luôn được chính phủ bảo lãnh thanh toán đúng hạn lãi suất và vốn gốc khi hết kỳ hạn và gần như tuyệt đối an toàn cho nhà đầu tư cá nhân; trái phiếu do chính quyền địa phương, tổ chức tài chính nhà nước phát hành và được Bộ Tài chính bảo lãnh thanh toán. Trình tự thủ tục phát hành các loại trái phiếu an toàn cũng phải đơn giản nhanh chóng. Mặt khác, các trái phiếu có rủi ro sẽ không được phát hành cho cá nhân và chỉ dành cho những tổ chức có nhiều kinh nghiệm đầu tư, có thể đánh giá được mức độ rủi ro của các loại trái phiếu.

Tại văn bản lần này, VAFI nhắc lại đề xuất nên miễn các loại thuế về kinh doanh trái phiếu cho nhà đầu tư cá nhân và tổ chức để khuyến khích kích thích thị trường huy động vốn dài hạn phát triển.